Jednym
z najczęstszych zaburzeń mowy u dzieci jest sygmatyzm miedzyzębowy, inaczej
mówiąc: seplenienie. Ta wada artykulacji polega na tym, iż dziecko, wymawiając
głoski szeregu syczącego: [s], [z] ,[c] [dz][1]
— wkłada język między zęby. Niekiedy możemy dostrzec seplenienie, gdy dziecko
wymawia szereg ciszący: [ś], [ź] ,[ć], [dzi] oraz szereg szumiący: [sz], [cz], [ż], [dż].
Gdy
zauważymy taką nieprawidłowość w artykulacji u dziecka, od kiedy powinna być rozpoczęta
terapia logopedyczna? Już od 3 roku życia! Błędne jest rozumienie, iż dziecko
ma jeszcze czas i dopiero od czwartego czy piątego roku kwalifikuje się na
zajęcia logopedyczne, to wyobrażenie wynika z braku znajomosci pojawiania się
głosek w rozwoju mowy. Jeśli jednak 4-letnie dziecko substytuuje (zamienia)
głoski szumiące na syczace, wymawiając „syba” (nie wkładając przy tym języka
między zęby) zamiast „szyba”, to nie musi uczęszczać na zajęcia logopedyczne,
ponieważ ma jeszcze czas, aby, głoska [sz] pojawiła się w naturalnym rozwoju
mowy. Głoski szumiące pojawiają się w piątym roku życia. Gdy się prawidłowa
realizacja głoski [sz] nie pojawi, wtedy jak najbardziej terapia logopedyczna
jest zasadna.
Jakie są przyczyny sygmatyzmu międzyzębowego? Geneza może być rożna, niekiedy jest to
zbyt długie korzystanie ze smoczka (zdaję sobie sprawę, jak niekiedy trudno
rodzicom wyegzekwować zakończenie przyjaźni dziecka ze smoczkiem, jako
uspokajaczem lub „zasypiaczem”, jednak jest to niezbędny krok, aby terapia logopedyczna była skuteczna. Są różne podglądy na
temat tego, kiedy powinno się usunąć smoka, większość specjalistów jest zgodna,
że na pewno po 18. miesiącu życia, dzieci ze smoczka już nie powinny
korzystać); nieprawidłowa budowa języka; za krótkie wędzidełko, które
kwalifikuje się do podcięcia. Może być to również wada zgryzu.
Pamiętajmy,
że odnośnie terapii logopedycznej, ostateczną decyzję podejmie logopeda lub
neurologopeda po diagnozie dziecka, wywiadzie z rodzicami oraz zapoznaniu się z
dokumentacją medyczną (badaniami). Dlatego, jeśli tylko coś nas niepokoi w
mowie, rozumieniu naszego dziecka, nie czekajmy, im wcześniej rozpoczniemy
terapię logopedyczną, tym szybciej zlikwidujemy wadę artykulacyjną.
Autor: Paweł Majcherczyk
[1]
Pozwalam sobie na niefonetyczny zapis
głosek, aby był dla wszystkich czytelny.
